Je staat er misschien niet bij stil, maar luchtbellen en waterklappen kunnen flink wat problemen geven in je leidingen. Denk aan vreemde geluiden uit de kraan, schokkend stromend water of zelfs lekkages. Deze situaties ontstaan vaak bij het installeren van nieuwe verwarmingssystemen, sanitaire leidingen en cv-installaties.
Loodgieters weten precies hoe je deze narigheid voorkomt. Ze letten scherp op het goed ontluchten van leidingen, plaatsen beluchters waar nodig en kiezen altijd voor het juiste leidingmateriaal. Ook zijn zaken als stromingsrichting en drukbeveiliging van groot belang. Zo wordt schade voorkomen en blijft het comfort in huis altijd goed.
Waterklappen en luchtbellen tackelen vraagt dus om vakkennis. Met de juiste aanpak blijft je waterleiding jaren probleemloos werken, voorkom je dure reparaties en kun je altijd rekenen op heerlijk rustig stromend water. Wel zo prettig als je thuis geniet van een warme douche of een schoon glas water.
Wat zijn luchtbellen en waterklappen?
Luchtbellen en waterklappen behoren tot de meestvoorkomende uitdagingen binnen de installatietechniek. Luchtbellen, in jargon ook wel luchtinslag genoemd, ontstaan wanneer zuurstof via koppelingen, leidingen of appendages binnendringt tijdens de aanleg van sanitaire systemen. Bij het openen van een kraan klinkt het vaak als een sissend geluid, veroorzaakt door lucht in leidingen. Waterklappen, ook wel waterslag of hammer genoemd, treden op als stromend water abrupt tot stilstand komt. Het beeld: je draait snel een kraan dicht of een wasmachine sluit het ventiel, en je hoort een harde klap door het huis dreunen. Oorzaken zijn onder andere slechte bevestiging van leidingen, verkeerde diameter selecties en te hoge stromingssnelheden.
Hoe voorkom je luchtbellen bij nieuwe installaties?
Het voorkomen van lucht in het leidingnet start al bij het ontwerp. Volgens specialisten als Ronald Huiberts (auteur van ‘Leidingwerk voor iedereen’) is een luchtdichte aansluiting essentieel, gecombineerd met secuur installatiewerk. Loodgieters maken gebruik van luchtafsluitende koppelstukken van topmerken zoals Viega of Geberit, en zien toe op goed ontluchtingsmanagement na installatie. Ontluchters, zoals Flamco automatische ontluchters, spelen hierbij een sleutelrol. Door na de montage het hele systeem langzaam te vullen en bewust te ontluchten bij alle ontluchtingspunten, wordt de kans op luchtbellen verkleind.
- Goede voorbereiding van het leidingtraject: Leidingen worden met een lichte helling aangelegd zodat lucht zich op een logisch punt verzamelt, waar je later makkelijk kunt ontluchten.
- Gebruik van automatische ontluchters: Installeren van automatische, en zo nodig handbediende, ontluchters op strategische punten zoals radiatoren, verhoogt het zelfregulerend vermogen van het systeem.
- Secuur vullen en spoelen: Het leidingwerk langzaam vullen met water voorkomt dat luchtbellen worden verspreid. Spoelen met water onder druk zorgt voor het wegspoelen van resterende lucht.
- Leidingwerk testen op lekkage en luchtdichtheid: Voor inbedrijfstelling test je leidingen met luchtdruk en waterdruk, conform de richtlijnen van Kiwa.
Waarom ontstaan waterklappen?
Waterklappen doen zich vaak voor wanneer snelstromend water abrupt tot stilstand komt. De energie moet ergens heen, wat leidt tot een schokgolf door het leidingsysteem; duidelijk hoorbaar, soms met schade als gevolg. Polyethyleen buizen, veel toegepast in Amsterdamse nieuwbouwprojecten, zijn minder gevoelig dankzij hun veerkracht. Toch blijft bevestiging met veerklemmen of afdempen via dempers (zoals die van het merk Honeywell) belangrijk. Installatiebedrijven als Uneto-VNI adviseren speciaal voor lange leidingen extra bevestigingspunten, zodat deze niet kunnen bewegen bij een schok.
- Te snel sluiten van afsluiters: Bij een snelle afsluiting, bijvoorbeeld door magneetventielen van vaatwassers, ontstaat direct een plotselinge drukopbouw.
- Fouten bij de bevestiging: Onvoldoende vastgezette leidingen kunnen heftig gaan trillen; het risico op lekkage neemt toe.
- Onjuiste materiaalkeuze: Metaalleidingen zonder flexibele stukken vangen klappen nauwelijks op, waardoor waterslag optreedt.
- Te hoge stroomsnelheid in het leidingwerk: Wanneer water met te hoge snelheid beweegt, stijgt de kans op waterslag significant.
Stappenplan om luchtbellen en waterklappen te voorkomen
Een doordachte aanpak minimaliseert de kans op storingen. Hieronder een heldere volgorde van handelingen zoals toegepast door Loodgieters kwartier:
- Analyse van het ontwerp: Controleer het leidingontwerp op mogelijke luchtzakken en te lange rechte delen die kunnen resoneren.
- Kiezen van de juiste materialen: Gebruik leidingen en koppelingen volgens de normen van NEN 1006; selecteer waar mogelijk flexibele delen.
- Bevestigen van leidingen: Plaats dempers en houders op kritische punten, zeker bij lange trajecten en afsluiters.
- Monteren van ontluchters: Zet automatische ontluchters, bijvoorbeeld van Flamco, op hoge delen en installatiedelen waar lucht zich kan verzamelen.
- Langzaam vullen en ontluchten: Vul het systeem traag, beginnend bij het laagste punt, en ontlucht bij elk segment.
- Controle en testen: Voer een eindcontrole uit met druktesten; check alle bevestigingspunten en test het systeem op stilte bij het openen en sluiten van kranen.
Installatietechnieken die luchtbellen en waterklappen tegengaan
De juiste installatietechnieken maken het verschil. Door te werken met studenten van ROC van Amsterdam en vakexperts uit de branche, worden telkens nieuwe inzichten gebruikt. Bekende technologieën zoals ‘slow fill’ vullen en het gebruik van hamerdempers zijn standaardpraktijken. Fabrikanten als Viega en Wavin brengen dempingshulzen of flexibele slangen op de markt die extra bescherming bieden.
- ‘Slow fill’ technologie: Door de installatie langzaam en met beleid te vullen voorkom je dat lucht zich ophoopt in moeilijk bereikbare hoeken.
- Hammer arrestors: Speciale dempers die in de leiding worden geplaatst en drukgolven absorberen; zeker bij wasmachines en vaatwassers is dit effectief.
Realistische praktijkvoorbeelden uit de bouw
Veel gestelde vragen gaan over wat te doen bij bestaande systemen met problemen. In Utrecht Centrum is bij een renovatieproject een combinatie van oude koperen leidingen en nieuwe kunststofbuizen gebruikt. Door naadloos over te stappen op Geberit Mapress koppelingen, ontstonden geen luchtinslagen. In een gezinswoning in Haarlem zijn na klachten over harde klappen extra beugels en een Honeywell-demper geïnstalleerd, waarna het probleem volledig verdween.
Direct advies en offerte voor jouw nieuwe installatie
Wil je écht zeker weten dat jouw leidingsysteem vrij blijft van luchtbellen én gevrijwaard blijft van waterklappen? Vraag direct een maatwerk offerte voor installatiewerk zonder luchtbellen of waterklappen aan bij Loodgieters kwartier en kies voor duurzame zekerheid!
Meest gestelde vragen
1. Hoe voorkom je luchtbellen in een nieuwe waterinstallatie?
Loodgieters voorkomen luchtbellen door het leidingwerk bij installatie altijd grondig te ontluchten, bijvoorbeeld via ventielen volgens het NEN 1006 protocol. Ze maken gebruik van speciale ontluchtingsventielen van merken als Vasco en Honeywell, waarmee je lucht efficiënt uit het systeem verwijdert. Ook wordt het leidingwerk vaak langzaam gevuld met water om turbulentie te minimaliseren.
Luchtbellen kunnen voor hinder zorgen: radiatoren worden niet warm, of je hoort borrelende geluiden. Door zorgvuldig ontluchten bij oplevering voorkom je problemen als “lucht in cv-installatie” en storingen aan de pomp. Meer tips over het slim onderhouden van je installatiewerk vind je bij onze cv installatie onderhoud adviezen van Loodgieters Kwartier!
2. Wat zijn waterklappen en hoe voorkom je ze als loodgieter?
Waterklappen, ook wel waterslag genoemd, ontstaan door plotselinge drukveranderingen in leidingen wanneer je een kraan snel dichtdraait. Dit leidt tot flinke tikken, trillingen of zelfs lekkages in je woning. Loodgieters plaatsen daarom waterslagdempers – vaak van het merk Flamco of Honeywell – dichtbij apparaten en kranen, zoals aanbevolen door ISSO-instituut en Kiwa Water Research.
Daarnaast wordt leidingenwerk goed vastgezet met beugels volgens de richtlijnen van ISSO-publicatie 55. Door de juiste dempers en een goede bevestiging voorkom je schade. Wil je meer weten over lekkages door waterklap? Check dan zeker onze pagina over lekkages en oplossingen bij waterklap.
3. Waarom is een goede installatie-indeling belangrijk tegen luchtbellen en waterklappen?
De indeling van leidingsystemen is cruciaal: door voldoende stijgleidingen, bochten en het slim plaatsen van ontluchters volgens de ISSO-kennistools, voorkom je niet alleen luchtbellen, maar ook de kans op waterklappen. Bedrijven als Viega en Wavin ontwerpen leidingsystemen die voldoen aan de actuele NEN-normen, waarbij comfort en veiligheid centraal staan.
Een doordachte installatie voorkomt toekomstige problemen én bespaart kosten op servicebeurten door een loodgieter. Wil jij ook een storingsvrije en goed doordachte installatie, of wil je een inspectie van je huidige systeem? Bekijk direct ons aanbod voor een leidingwerk-inspectie door Loodgieters Kwartier en zorg dat lucht- of waterproblemen jouw huis niet in de weg staan!
